Candidate Experience: wat is het en hoe werkt het?
Reading Time: 6 minutes Candidate Experience is de optelsom van alle ervaringen die een sollicitant met jouw organisatie heeft, vanaf het eerste contact met je vacature tot en met de onboarding. Ook afgewezen en teruggetrokken kandidaten horen daarbij. Die ervaring bepaalt of goede mensen voor je kiezen, wat ze daarna over je vertellen en of nieuwe medewerkers blijven.
Misschien hoor je de term Candidate Experience steeds vaker. Bijvoorbeeld op LinkedIn of in gesprekken met recruiters. Maar wat betekent het eigenlijk? En is het echt zo belangrijk?
Waarschijnlijk speelt er binnen jouw organisatie al iets. Kandidaten die afhaken, vacatures die lang openstaan, te veel of te weinig reacties van de verkeerde kandidaten, of nieuwe medewerkers die sneller vertrekken dan je had gehoopt. Dan is het logisch dat je wilt weten waarom. De Candidate Experience heeft hier direct mee te maken. Ik ga je uitleggen waarom.
Ik ben Evelijn, recruitmentspecialist met dertig jaar ervaring in HR en recruitment. In 2024 onderzocht ik samen met Onderzoekdoen.nl de ervaring van 411 kandidaten die een sollicitatieproces doorliepen. De uitkomst was confronterend: de gemiddelde cNPS kwam uit op -22. Kandidaten raden anderen dus eerder af om ergens te solliciteren dan dat ze het aanraden.
In dit blog lees je wat Candidate Experience is, hoe het werkt, wat de cNPS betekent en hoe je zelf kunt meten.
Wat is Candidate Experience?
Candidate Experience is de manier waarop kandidaten jouw organisatie ervaren tijdens het hele sollicitatieproces: van het lezen van de vacature tot en met de eerste werkdag. Het gaat om elke sollicitant, dus ook om de mensen die je afwijst of die zich terugtrekken.
Je kunt kandidaten eigenlijk zien als je klanten op de arbeidsmarkt. Hebben ze een goede ervaring, dan kiezen ze eerder voor jouw organisatie en vertellen ze daar ook positief over. Is die ervaring slecht, dan haken ze af en delen ze dat net zo goed met anderen.
Wat veel organisaties vergeten: de Candidate Experience is het eerste deel van de Employee Journey. Het sollicitatieproces is het eerste echte contact met een toekomstige medewerker. Loopt het daar al mis, dan haken goede kandidaten af of blijkt later dat een nieuwe medewerker toch niet goed op zijn plek zit.
Hoe werkt Candidate Experience in het sollicitatieproces?
Elke stap in het sollicitatieproces heeft invloed op de Candidate Experience. Denk aan de vacature, hoe snel je reageert, de gesprekken, de terugkoppeling en het aanbod.
Als alles goed loopt, lijkt het heel vanzelfsprekend. Een topkandidaat reageert, krijgt binnen twee weken een aanbod en brengt misschien zelfs een nieuwe kandidaat aan. Achter de schermen gebeurt er dan veel. De recruiter bepaalt samen met het hiring team wie er bij de organisatie past, zorgt dat de vacature zichtbaar is voor de juiste doelgroep, structureert de gesprekken en bewaakt de planning. Zelfs een warm welkom aan de balie draagt bij aan een goede eerste indruk.
De recruiter houdt daarbij alle onderdelen van het proces bij elkaar. De manier waarop je die stappen uitvoert, bepaalt uiteindelijk hoe een kandidaat het sollicitatieproces ervaart.
Wat is de cNPS?
cNPS staat voor Candidate Net Promoter Score: een cijfer dat laat zien hoe tevreden kandidaten zijn over jouw sollicitatieproces en of ze je bij anderen zouden aanbevelen. Zo kun je zien hoe jouw organisatie scoort ten opzichte van andere bedrijven en branches.
De vraag achter de cNPS is simpel: zou je anderen aanraden om bij deze organisatie te solliciteren? Aanbevelers tellen positief mee, criticasters negatief. Boven nul heb je meer aanbevelers dan afraders, onder nul is het andersom.
Uit mijn onderzoek onder 411 sollicitanten kwam een gemiddelde cNPS van -22. Er zijn dus flink meer kandidaten die anderen afraden om te solliciteren dan kandidaten die het aanraden. In datzelfde onderzoek was 44% van de kandidaten ontevreden over het sollicitatieproces. Niet over het salaris of de vacature, maar over hoe het proces verliep.
Waarom is Candidate Experience belangrijk?
Met een goede Candidate Experience kiezen kandidaten eerder voor jouw organisatie, praten ze er positief over en blijven ze vaker langer in dienst. Een slechte ervaring kost je kandidaten, reputatie en nieuwe medewerkers in het eerste jaar.
Mijn onderzoek laat zien waar het in de praktijk misgaat. 41% van de kandidaten vindt dat er beter gecommuniceerd kan worden over de voortgang van het proces. 38% ervaart de gesprekspartners als onvoldoende voorbereid. Bijna 40% zegt geen goed beeld te krijgen van de bedrijfscultuur. En 42% van de aangenomen kandidaten vond dat het beeld uit de gesprekken niet overeenkwam met de werkelijkheid. Juist die laatste groep vraagt aandacht. Deze mensen zijn al begonnen, maar lopen een grotere kans om binnen het eerste jaar weer te vertrekken.
Wat kandidaten meemaken, blijft bovendien niet binnenskamers. Uit breder onderzoek blijkt dat 77% van de kandidaten een negatieve ervaring deelt met het eigen netwerk en dat 41 tot 50% van de ontevreden kandidaten geen zaken meer doet met het bedrijf. Het werkt gelukkig ook andersom. Kandidaten die een goede ervaring hebben gehad, bevelen een organisatie veel vaker aan, zelfs als ze zijn afgewezen. Zo vergroot je de kans dat kandidaten positief over je organisatie praten.
Wat maakt een goede Candidate Experience?
Een goede Candidate Experience draait om duidelijke communicatie, een realistisch beeld van de baan en de cultuur, goed voorbereide gesprekken en een passend aanbod.
In de praktijk zie ik vijf dingen terug bij organisaties waar kandidaten enthousiast over zijn:
- Duidelijke communicatie. Een kandidaat weet altijd waar hij of zij aan toe is. Geen vaagheden, maar heldere afspraken en duidelijke terugkoppeling.
- Laat kandidaten alvast kennismaken met het team of nodig ze uit voor een kop koffie. Zo krijgen ze een veel beter beeld van de baan en de samenwerking.
- Inzicht in de bedrijfscultuur. Zo weet een kandidaat beter wat hij of zij kan verwachten.
- Een sterk salarisvoorstel. Check vooraf of de arbeidsvoorwaarden aansluiten, zodat je snel een passend aanbod kunt doen.
- Vraag tevreden kandidaten gerust of ze nog iemand kennen die goed bij een andere vacature past.
En vergeet de kandidaten die je afwijst niet. Ook zij kunnen met een goed gevoel op het sollicitatieproces terugkijken. Dat versterkt je werkgeversmerk en helpt je op de lange termijn aan nieuw talent.
Hoe meet je de Candidate Experience?
Je meet de Candidate Experience door kandidaten na afloop van het sollicitatieproces om feedback te vragen, bijvoorbeeld met een cNPS-meting. Een onafhankelijke meting geeft daarbij vaak het eerlijkste beeld.
Sales doet dit al jaren: geen beslissingen nemen zonder feedback van klanten. Recruitment kan daar veel van leren. Kandidaten zijn de beste bron van informatie over je sollicitatieproces. Met een meting ontdek je waar kandidaten afhaken, hoe zij de gesprekken ervaren, hoe de communicatie verloopt en hoe zij jouw organisatie zien als werkgever.
Je kunt kandidaten bijvoorbeeld zelf om feedback vragen via je ATS. Toch pleit ik voor onafhankelijk onderzoek. Kandidaten durven dan vaak eerlijker te zijn, de resultaten zijn betrouwbaarder en je laat als organisatie zien dat je feedback serieus neemt.
Wat betekent dit voor jouw organisatie?
Candidate Experience is veel meer dan een nieuwe HR-term. Het is de optelsom van alle ervaringen die kandidaten met jouw organisatie hebben. Die ervaringen bepalen of goede mensen voor je kiezen, wat ze over je vertellen en of ze uiteindelijk blijven. Doe je hier niets mee, dan blijft de gemiddelde cNPS van -22 uit mijn onderzoek ook jouw realiteit: meer kandidaten die anderen afraden om bij je te solliciteren dan kandidaten die het aanraden.
Als recruitmentspecialist help ik mkb- en scale-uporganisaties dagelijks om hun werving en selectie te verbeteren, met de Candidate Experience als vertrekpunt. Soms met een aantal diepte interviews, soms door na een uitgebreide intake, samen een paar praktische afspraken te maken die direct verschil opleveren.
Heb je een bedrijf met 500 tot 10.000 medewerkers, dan is een onafhankelijke meting naar de Candidate Experience een mooi startpunt om inzichtelijk te krijgen wat jij als bedrijf moet doen om wel de juiste mensen aan te nemen.
Wil je weten wat het meten van de Candidate Experience jouw organisatie oplevert, ook financieel? Download dan mijn gratis hand-out over het meten van de Candidate Experience en de financiële impact van CE en cNPS. Daarin vind je de belangrijkste voordelen, cijfers en inzichten uit mijn onderzoek.
